خاطرات و مخاطرات توليد سريال «خط شكن»
روزی كه خورشيد سرد شد...! (روزنامه جام جم ۱۹ مرداد ۱۳۸۷)
سازها برای كه به صدا در میآيند؟ موسيقی بخش جدايیناپذير هر سريال تلويزيونی است. آهنگساز برای نزديک شدن به حس و حال داستان از عناصر مختلفی برای ساخت موسيقی الهام میگيرد.
«محمدمهدی گورنگی» آهنگساز سريال خط شكن تجربه آمادهسازی موسيقی اين سريال را اينگونه توضيح میدهد:
«بيشتر از خود قصه و تصاوير آن برای ساخت موسيقی الهام میگيرم. بعد از خواندن فيلمنامه جرقه اصلی به صورت خيلی مات در ذهنم زده میشود كه چه اركستری میخواهم داشته باشم يا در چه فضايی میپسندم كار كنم ولی تصاوير را كه میبينم ارتباط بهتر و نزديكتری با سريال برقرار میكنم.
به عنوان نمونه ديدن شمايل شخصيت پدر كه آقای رويگری بازی میكردند به من در روند ساخت موسيقی و حتی انتخاب ساز مدد رساند. من ساز ترومپت را به خاطر اين كاراكتر وارد موسيقی كردم، ابهت اين ساز خيلی به شخصيت جاويد رنگ و لعاب میداد.»
عامل معرف و نشانی هر سريال داستانی عنوانبندی آن است، آهنگساز اين سريال درباره نحوه به سامان رساندن موسيقی عنوانبندی در ادامه میگويد:
«از تم اصلی كه بين تمهايی كه برای اين سريال نوشته بودم در عنوانبندی بهره بردم. تصاوير عنوانبندی آغاز سريال را نديده بودم. بعد از اين كه موسيقی ساخته شد كارگردان يكسری تصوير آماده كردند كه بر اساس ضرباهنگ موسيقی پلانهای خود را برای عنوانبندی كنار هم چيدند، در واقع عنوانبندی بر مبنای موسيقی بنده شكل گرفت. برای عنوانبندی پايانی سريال قرار بود خواننده ديگری بخوانند و اصلا يک فضای ديگري شكل بگيرد. من يک مقدار با اين قضيه بيشتر موافق بودم، بهخاطر اين كه شخصيت كوروش در داستان میخواست خواننده شود. درفيلمنامه اين طور اشاره شده بود كه خوانندگی اين آدم را مخاطب میبيند؛ با صحبتی كه با تهيهكننده و كارگردان داشتم قرار شد خوانندهای برای تصنيف عنوانبندی آخر انتخاب شود تا صدايش را مخاطب در چند جای سريال بشنود.
به خاطر شخصيت كوروش در داستان و چهره خود بازيگر تصميم گرفتم كه از يک خواننده پاپ استفاده كنم. ولی بنا به دلايلی آن خوانندهای كه مورد نظر بنده بود شرايط همكاريش مهيا نشد و به شكل اتفاقی با خواننده فعلی سريال آقای افشين سپهر آشنا شديم. تهيهكننده و كارگردان صدای ايشان را پسنديدند و علاقه داشتند كه آقای سپهر عنوانبندی آخر را بخوانند. هرچند كه خودم خيلی تمايل به اين كار نداشتم، چون از نظر رنگ صدا كه ايشان پاپ سنتی میخوانند با شخصيت داستان ما زياد همگون نبود، به هرحال ممكن است كه در ناخودآگاه يک مقدار احساس معنوی بيشتری دهد ولی كوروش تا اواخر داستان خيلی شخصيت مثبتی نيست.
در هرصورت قسمت اين بود كه جناب افشين سپهر تصنيف پايانی را بخوانند. که بسیار هم زیبا خواندند. من مجدد براي صدای ايشان روی شعری كه آقای افشين يداللهی سروده بودند، كار كردم.»
چند سالی است كه سازندگان سريالهای تلويزيونی به شمايل سريال خود به هر ترفندی شده يک يا چند تصنيف را سنجاق میكنند بدون اينكه گاهی ضرورتی برای ساخت اين تصنيفها وجود داشته باشد؛ گورنگی در ادامه میافزايد:
«اصلاً از نظر حرفهای و هنری برخی مواقع اشتباه است كه اين اتفاق بيافتد. برخی مواقع اصرار بيش از حد گروه سازنده سبب میشود كه تصنيفی برای عنوانبندی آماده كنيم. هميشه به تهيهكنندگان و كارگردانانی كه پيشنهاد تصنيف میدهند گفتهام كه اگر فكر میكنيد تصنيف به داستان سريال مدد میرساند آن را به كليت سريال اضافه كنيد. برخی مواقع شاهد هستيم كه ترانهای از آلبومی انتخاب میشود كه اصلاً هيچ ربطی به آن سريال ندارد. خوشبختانه در سريال خطشكن چون شخصيت اصلی پيش زمينههای خوانندگی داشت، به اندازه كافی ما بايد از ترانه بهره میبرديم.»
عامل پيش برنده رخدادهای موجود در مناسبات داستانی اين سريال كاراكترهای جوان هستند، آهنگساز در ارتباط با التفات ويژه موسيقی به اين طيف میگويد:
«اتفاقاً در نوع نگاهم به موسيقی از منظر جوانها نزديک شدهام. اگر به موسيقی سريال دقت كنيد، علاوه بر سازبندی اركستر آكوستيک مثل سازهای زهی، ترومپت، كلارينت وسازهای بادی، شما صدای سازهای الكترونيک مثل گيتار و گيتار ليريک هم میشنويد. در برخی از جاها كنار سازهای آكوستيک شما يكسری صدای الكترونيک دريافت میكنيد كه ريتم و درامز نيز در جوار آن است. اين نوع تركيبها به هرحال جوان پسند است.»
هر سريال با تمام رخدادهای موجود در پيرامون و درون آن تجربهای برای عوامل آن محسوب میشود. گورنگی تجربه ساخت موسيقی سريال خطشكن را اينگونه ارزيابی میكند:
«تلاش كردم موسيقی خوبی برای سريال بسازم منتها اوايل از پخش صدای موسيقی رضايت نداشتم و اين نحوه ميكس صدا و موسيقی خيلي به من ضربه زد. به هرحال هنرمند زحمت میكشد و دوست دارد كارش آنگونه كه خودش تنظيم كرده شنيده شود. متاسفانه در چند قسمت آغازين، سريال ميكس درست و درمانی نداشت. يكی از گلايههای من همين موضوع بود چون سريال واقعا صداگذار نداشت و مونتورها صداگذاری میكردند. خوشبختانه در چند قسمت اخير با همت تهيه كننده صداگذار داريم. به هر روی آنچه كه برای موسيقی نوشته بودم متأسفانه نتوانستم درست به گوش مخاطب برسانم.»
شماره خبر: 100945979948شنبه ۱۹ مرداد ۱۳۸۷ قاب کوچک روزنامه جام جم. علی احسانی
دیدگاه خود را بنویسید